mashiz.ir

گزارش "آفرینش برتر" به بهانه روز جهانی عصای سفید؛

 عصای سفید، پرچم استقلال یک نابیناست. روز عصای سفید روز ترحم نیست، روز به رسمیت شناختن استقلال و حقوق نابینایان است.

تاریخ انتشار: ۱۰:۵۵ - ۲۳ مهر ۱۳۹۷
پ

آفرینش برتر- طبق آمار‌های سازمان جهانی بهداشت، امروزه حدود ۱۳۵ میلیون نابینا در جهان وجود دارد که ۹۰ درصد آنها در کشور‌های در حال توسعه است. آمار‌های رسمی داخلی نیز حاکی از آن است که حدود ۱۱۵ تا ۱۲۰ هزار نابینا در کشور وجود دارد و ۵۵۰ هزار نفر نیز دچار کم بینایی و نابینایی هستند. بر طبق این آمارها، ایران در جرگه ۱۶ کشور اول از نظر جمعیت نابینایان است.

اما سوالی که مطرح می‌شود آنست که میزان شناخت و توجه ما در ارتباط با این گروه به چه میزان است؟

در جهان متمدن امروز و در دوران پر رنگ شدن اصول دموکراتیک و حقوق بشری، اصل بر این گذاشته شده است که همگان با هم برابرند؛ یعنی فارغ از رنگ یا نژاد یا معلولیت، همگان باید مساوی و برابر باشند و به این برابری احترام بگذارند.
در جوامع قدیم و یا در جوامعی که هنوز گرفتار راه و رسم قدیم هستند، هیچ حمایتی از نابینایان وجود نداشته و فرد مذکور، موجودی مفلوک و درمانده محسوب می شد؛ حتی تنگدستان نیز خود را از نابینایان برتر می‌دیدند، چون آن‌ها حداقل از "دارایی" یا "نعمت بینایی" برخوردار بودند، اما امروزه و با تغییر جوامع و تغییر دیدگاه افراد نسبت به معلولیت و افراد دارای معلولیت و افراد موفقی که با وجود معلولیت، به رتبه هایی دست یافته و موفق و موثر شده اند، به مرور نقش این افراد بیشتر و جایگاهشان در جامعه شناخته‌تر میشود و امید است شرایط زندگی، کار و تحصیل نیز برای آنان بیش از پیش فراهم شود و با سرعت بیشتری با دنیای رو به پیشرفت امروز، همراه شوند.
در ادامه مطلب، قصد داریم با تعدادی از افراد موثر بر دنیای نابینایان آشنا شویم؛ افرادی که برخی از آنها با وجود نابینایی، برای دیگر افراد دارای این معلولیت مفید بوده اند.

 

لوئی بریل/ مخترع سیستم خط برجسته

لوئی بریل در سال ۱۸۰۹ در فرانسه متولد شد. وی در اوایل کودکی یعنی در سن ۳ سالگی بینایی خود را از دست داد. در سال ۱۸۱۸ به همراه دوستان خود موسسه ملی نابینایان جوان پاریس را در این شهر دائر کرد. در همین زمان بود که بریل به واسطه توانایی‌هایش در موسیقی و علم مشهور شد و یکی از بهترین نوازندگان ویولون و ارگ در پاریس شد. بریل در سال ۱۸۲۶ شروع به آموزش نابینایان کرد. امروزه شهرت بریل به خاطر ابداع سیستم خط برجسته وی می‌باشد که در آن زمان در پیام‌های رمزی ارتش بکار گرفته می‌شد. سیستم بریل یا خط برجسته شامل نقاط برجسته با اشکال منظم روی مقوای نازک می‌باشد که نابینایان از طریق لمس آن قادر به درک عبارات و خواندن خواهند بود. این روش تا به امروز با موفقیت همراه بوده و در بسیاری از کشورهای جهان استفاده می‌شود.

 

نگاهی به افراد موثر در دنیای نابینایان

 

کشیش کریستوفل/ "پدر" آلمانی نابينايان ايرانی

نابینایان ایران توانایی خواندن و نوشتن خود را مدیون کشیشی آلمانی هستند که نخستین آموزشگاه نابینایان را در سال ۱۳۰۴ در شهر تبریز بنیان نهاد. ارنست ياكوب كريستوفل كه نيمی از زندگی خود را صرف بنای سازمان‌های آموزشی و پرورشی برای نابینایان در تركيه و ايران نمود، با دست خود نخستين كتاب‌ها را به تركی، ارمنی و فارسی برای آنها رونويسی كرد و خود نيز جزوه‌هايی در اين زمينه نوشت كه تنها به خط بريل منتشر شدند. زابينه تونه در كتاب "زندگی برای مسيح" از تلاش خستگی‌ناپذير و فداکاری كريستوفل می‌نويسد كه تا پايان عمر سرخوردگی‌ها، محروميت‌ها و مخالفت مقام‌های مذهبی و سياسی در کشورهای مختلف او را از كار برای نابينايان باز نداشت. او تنها چند ماه پيش از درگذشتش نشان افتخار آلمان فدرال را به خاطر خدماتش دريافت كرد.

سازمان بشارت آيين مسيح آلمان پس از درگذشت كريستوفل به ياد و افتخار او "سازمان بشارتی نابينايان كريستوفل" (Cristoffel  Blindenmission) نام گرفت. اين سازمان هم اكنون در بيش از يک هزار برنامه‌ی آموزشی و پرورشی برای نابينايان در صد کشور جهان‌؛ جز در زادگاهش ايران فعال است. تنها قدردانی كه پس از انقلاب از كار و تلاش كريستوفل شده، كتابی است با عنوان "آرامگاه خارجيان در اصفهان" كه اميرهوشنگ آقايی در آن بخش‌هايی از كار و آثار کشیش كريستوفل را شرح داده است.

 

نگاهی به افراد موثر در دنیای نابینایان

 

هلن کلر

  هلن آدامز کلر  (۲۷ ژوئن ۱۸۸۰- یکم ژوئن ۱۹۶۸) نویسنده‌، فعال اجتماعی و مدرس امریکایی و نخستین فرد کر و لالی بود که در دانشگاه تحصیل کرد. او یک مدافع خستگی‌ناپذیر حقوق افراد معلول بود. هلن از لحاظ هوش و ذکاوت میان خانواده و اطرافیان زبانزد بود. او از ۶ ماهگی ادای کلمات را آغاز کرد و از ۱ سالگی راه رفتن را آموخت، اما متاسفانه در ۱۹ ماهگی به یک بیماری عفونی با تب بالا مبتلا شد. چند روز پس از شروع علائم بیماری، مادر هلن متوجه می‌شود او نسبت به صدای زنگ شام در خانه و تکان دادن دست‌ها در مقابل صورت واکنشی از خود نشان نمی‌دهد. همان زمان بود که مشخص شد هلن بینایی و شنوایی خود را به طور کامل از دست داده است. علت این بیماری تا امروز نامشخص مانده است. پزشک هلن آن را «تب مغز» نامیده بود. محققان نیز احتمال می‌دهند این بیماری تب اسکارلت (مخملک) یا مننژیت (التهاب و عفونت پرده مغزی) بوده است. والدین هلن همواره دنبال یک راه چاره برای آرام کردن، تربیت و تحصیل فرزند خود بودند. به توصیه این پزشک حاذقی که در شهر بالتیمور زندگی می‌کرد و موفق در آموزش یک کودک نابینا و ناشنوا بود، والدین هلن او را نزد «الکساندر گراهام بل» کاشف تلفن می‌برند. گراهام بل که آن زمان مشغول کار با کودکان ناشنوا بود، آن‌ها را به موسسه آموزشی نابینایان «پرکینز» در شهر بوستون ارجاع می‌دهد. مدیر این موسسه به والدین هلن پیشنهاد می‌دهد او توسط یکی از فارغ التحصیلان اخیر موسسه، «آن سالیوان» تحت آموزش قرار بگیرد. از آنجا بود که رابطه ۴۹ ساله این معلم و دانش آموز آغاز شد.

آن سالیوان، معلم ۲۰ ساله هلن که خود نابینا بود، در تاریخ سوم مارچ سال ۱۸۸۷ میلادی به خانه او نقل مکان کرد. وجود سالیوان در زندگی هلن به قدری تاثیرگذار بود که او بعد‌ها این تاریخ را روز تولد روح خود نامید. بعد از آن تصمیم گرفت با دنیای بیرون ارتباط بیشتری برقرار و از این طریق به بهبود زندگی افراد معلول، به خصوص نابینایان و ناشنوایان کمک کند. او بعد از فارغ التحصیلی، عضو حزب سوسیالیست شد و مقالات بسیاری در این زمینه چاپ کرد.

هلن با خدمتگزاری ۴۰ ساله خود در بنیاد آمریکایی نابینایان و دستاورد‌های چشمگیرش ثابت کرد با عزم، اراده و پشتکار قوی می توان بر هر مانعی در زندگی غلبه کرد و به موفقیت رسید.

 

نگاهی به افراد موثر در دنیای نابینایان

 

محمد غفاری (کمال‌الملک )/ نقاش افسانه ای ایران
وی یکی از مشهورترین و پرنفوذترین شخصیت‌های تاریخ هنر معاصر ایران به‌شمار می‌آید. محمد در مدت حضور در دربار ۱۷۰ تابلو کشید که معروف‌ترین آن‌ها تالار آینه است و اولین تابلویی است که آن را  تحت عنوان «کمال‌الملک» امضا کرده‌است. این نقاش بزرگ بر اثر اتفاقی، برای حمایت از یکی از کارگران منزل، یک چشم خود را از دست می دهد. داستان از این قرار بوده که کارگر شیر فاسد برای صبحانه آورده بود و سالار معتمد وقتی متوجه خرابی شیر می شود برای تنبیه کارگر سنگی را به سمت او پرتاب می کند اما کمال الملک که حائل او می شود سنگ به چشمش اصابت می کند و به خاطر دوستی که با سالار معتمد داشته از گفتن اصل داستان ممانعت میکند و به همه می‌گوید که علت نابینا شدن چشمش افتادن او به زمین و فرورفتن میخ چادر به چشمش بوده است.او با وجود این مشکل تا آخر عمر به نقاشی ادامه می دهد. کمال الملک با وجود از دست دادن یک چشم، به حرفه خود که در آن تبحر خاصی داشت و مورد توجه بزرگان و اشراف بود ادامه داد تا الهام بخش افرادی باشد که معلولیت را محدودیت میدانند.

 

نگاهی به افراد موثر در دنیای نابینایان

 

محمد خزائلی/ دانشمند و محقق نابینای معاصر
در کرهرود اراک چشم به جهان گشود. در هجده ماهگی بر اثر ابتلا به بیماری آبله٬ بینایی خود را از دست داد. دکتر خزائلی بنیانگذار جمعیت حمایت از روشندلان ایران و آموزشگاه مخصوص نابینایان را با «هلن کلر» و «طه حسین» نویسنده معروف مصری مقایسه می‌کردند. علاوه بر فارسی به سه زبان عربی و فرانسه و انگلیسی تسلط کامل داشت. می‌گویند اصول اولیه یادگیری زبان انگلیسی را فقط در عرض دو هفته فرا گرفت. محمد خزائلی که به او «محمد نابغه» لقب داده بودند سال ۱۳۲۴ لیسانس خود را از دانشکده الهیات با رتبه‌ی شاگرد اولی اخذ نمود و شایسته دریافت مدال علمی‌گردید. پس از آن، در سال ۱۳۲۵ از دانشکده حقوق و در سال ۱۳۲۹ از دانشکده ادبیات دو لیسانس دیگر خود را اخذ نمود و باز هم با پشتکار عجیب و ذوق تحصیل علم و دانش که در نهاد او منحصر به فرد بود تحصیلات عالیه‌ی خود را ادامه داد تا جایی که در سال ۱۳۳۲ در رشته‌ی ادبیات فارسی دکترا گرفت که رساله خود را به روشنگری درباره «اعلام قرآن» اختصاص داد که اکنون این کتاب ارزنده، از جمله کتاب‌های منبع و مأخذ تحقیقات قرآنی و اسلامی به ‏شمار می‌رود. همچنین در سال ۱۳۳۶ از دانشکده حقوق (رشته قضایی) دانشگاه تهران، دومین دکترای خود را اخذ نمود. موضوع رساله وی «مسئولیت مدنی کارفرما، ناشی از عمل کارگر» بود. محمد خزائلی در سال ۱۳۴۱ آموزشگاه خزائلی را در اراک تأسیس کرد و بعد‌ها آموزشگاه‌های متعدد خزائلی را در تهران بنیان نهاد و تمام آموزشگاه‌ها را شخصاً مدیریت می‌کرد. او همچنین بنیانگذار اولین مدارس شبانه در ایران است. تأسیس انجمن هدایت و حمایت نابینایان ایران و سپس آموزشگاه نابینایان بزرگسال، از دیگر اقدامات مهم خزائلی است که در زندگی نابینایان به‏ ویژه در زمینه آموزشی و فرهنگی بسیار تأثیرگذار بود. وی در ادامه فعالیت‏های خود در سال ۱۳۴۸ مجله‌ی «روشندل» را برای اشاعه‌ی اخبار مجموعه مربوط به نابینایان ایران و جهان انتشار داد و به‏ منظور گسترش فعالیت نابینایان ایران از مؤسسات نابینایان کشور‌های سیلان، هندوستان، فرانسه، آلمان، عربستان سعودی، جمهوری دموکرات آلمان، روسیه و اسپانیا بازدید نمود.

 

نگاهی به افراد موثر در دنیای نابینایان

 

 اسکندر آبادی وکتاب از "چشم نابینایان"

اسکندر آبادی برای تدوین کتاب "از چشم نابینایان" سه متن برجسته انتخاب کرده که محور آنها مشکل نابینایی است.این کتاب شامل چهار بخش است. بخش اول، رساله‌ای است از دنی دیدور، فیلسوف نامدار دوران روشنگری که در آن به شکل ویژه به نابینایی و جوانب مختلف آن پرداخته است. بخش دوم، داستان سقوط کوران است نوشته گرت هوفمان، که گوشه‌ای از تاریخ هنر را دستمایه قرار داده و روند شکل‌گیری تابلوی معروفی از پیتر بروگل را با ظرافت بازگو کرده است. سپس داستان سمفونی پاستورال آندره ژید آمده که قصه زندگی دخترکی نابیناست و از مشهورترین آثار این نویسنده فرانسوی به شمار می‌رود. بخش پایانی کتاب نیز مصاحبه‌ای مفصل با اسکندر آبادی، گردآورنده این کتاب است که خود نابیناست و در این مصاحبه از جوانب مختلف نابینایی می‌گوید. اهمیت این سه متن و دلیل انتخاب آنها این است که نابینایی را نه به صورت امری نمادین یا مجازی، بلکه به صورت عینی و حقیقی مطرح کرده‌اند. به عبارت دیگر به خود نابینایی، به عنوان یک نقص یا علت جسمی پرداخته‌اند و آن را وسیله یا بهانه‌ای برای طرح مسائل اجتماعی و سیاسی نکرده‌اند.

 

نگاهی به افراد موثر در دنیای نابینایان

 

جوردین کاستور/ منقلب کننده اپل

گسترش و تسهیل دسترسی به فناوری برای همه کاربران، تحت شعار «نیاز، مادر ابتکار است»، یکی از ارزش‌های اپل است. توجه مداوم به نیازهای افراد کور یا با بینایی کم نیز قسمتی کلیدی از نوآوری اپل در تسهیل فناوری برای معلولین است. در همین باب، کاستور می‌تواند بر تاثیر شگفت انگیز موضوع مذکور بر پیشرفت یک شرکت، گواه و سندی محکم باشد. این شرکت، اولین دستگاه بهره‌مند از صفحه نمایش لمسی را برای نابینایان از طریق VoiceOver ساخت. اطلاعیه‌های اخیر حاکی از آمدن سیری به مک در پاییز امسال، و نیز نوآوری‌های جدیدتر مانند ویژگی ذره بین برای کاربران کم‌بینا هستند که وعده بهبود تجربه کار با اپل را برای افراد نابینا و کم‌بینا داده‌ است.

 نگاهی به افراد موثر در دنیای نابینایان

 

جیمز بیگز و عصای سفید

استفاده از عصا به عنوان وسیله کمکی در رفت و آمد نابینایان از قرن‌ها پیش متداول بوده است، ولی استفاده از عصای سفید به شکل امروزی و به عنوان نمادی برای شناخت نابینایان به بعد از جنگ جهانی اول برمی‌گردد. در سال 1921 میلادی یک عکاس اهل شهر بریستول کشور انگلستان با نام جیمز بیگز که در اثر یک سانحه، بینایی خود را از دست داد، برای در امان بودن از خطر وسائل نقلیه که در خیابان‌های اطراف محل زندگی وی در حال رفت و آمد بودند، ابتکار استفاده از عصا به رنگ سفید را که به راحتی برای همگان قابل دید باشد را بکار برد.

 

نگاهی به افراد موثر در دنیای نابینایان

 

 دکتر ناول پری، دکتر جاکوپس تن بروک و ۱۵ اکتبر روز جهانی عصای سفید

دو تن از برجسته‌ترین محققین‌ آمریکایی به نام‌های دکتر ناول‌ پری، ریاضیدان و دکتر جاکوپس تن ‌بروک، حقوقدان توانستند قانونی‌ را در پانزدهمین روز از ماه اکتبر به عنوان قانون عصای سفید به تصویب برسانند و این روز را به عنوان روز جهانی نابینایان نامگذاری کنند. در این قانون کلیه حقوق اجتماعی فرد نابینا به عنوان عضوی از یک جامعه متمدن انعکاس یافته است.

 نابینایان حق استفاده از کلیه امکانات رفاهی معمول در جامعه را دارند. آنان حق دارند از پیاده روها، خیابان‌ها، بزرگراه‌ها و وسایل حمل و نقل همگانی مانند هواپیما، قطار، اتوبوس، اتومبیل، کشتی، هتل، اماکن عمومی، مراکز تفریحی و مذهبی استفاده کنند. اگر در بعضی اوقات، محدودیتی برای استفاده از این تسهیلات و اماکن وجود داشته باشد باید فراگیر همه افراد جامعه باشد و اگر شخص یا سازمانی فقط برای نابینایان در استفاده از تسهیلات همگانی، محدودیت ایجاد کند یا حقوق نابینایان عاقل و بالغ را نادیده بگیرد، مجرم شناخته می‌شود.رانندگان وسایل نقلیه موظف به مراعات کامل نابینایانی که هنگام عبور و مرور از عصای سفید استفاده می‌کنند هستند.دولت موظف است که نابینایان را به مشارکت در امور دولتی تشویق کند تا آنان به کار مشغول شوند.

مسئولان دولتی همه ساله باید روز ۱۵ اکتبر را به عنوان بزرگداشت نابینایان و قانون عصای سفید، به نحوی شایسته ارج نهند و از مردم بخواهند که رفتار معقولانه‌ای با نابینایان داشته باشند و گام‌های صمیمانه و موثری برای آنان بردارند.

  عصای سفید، پرچم استقلال یک نابیناست. روز عصای سفید روز ترحم نیست. روز به رسمیت شناختن استقلال و حقوق نابینایان است. بیایید با احترام به حقوق این افراد، به زندگی بهتر و موفقیتشان کمک کنیم. این روز مبارک باد.

 

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر:
اخبار مرکز توانبخشی حضرت ابوالفضل العباس(ع)