mashiz.ir

اکثر فیلسوفان، جامعه‌شناسان و روان‌شناسان شخصیت کودک را برآیند مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی و محیطی می‌دانند. محیط پیرامون کودکان از ابعاد مختلف قابل بحث و بررسی است که بعد فیزیکی به دلیل تاثیرگذاری مستقیم بر حالات رفتاری و خلقی کودک، یکی از مهم‌ترین ابعاد تلقی می‌شود.

تاریخ انتشار: ۱۵:۱۹ - ۰۷ ارديبهشت ۱۳۹۹
پ

 اکثر فیلسوفان، جامعه‌شناسان و روان‌شناسان شخصیت کودک را برآیند مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی و محیطی می‌دانند. محیط پیرامون کودکان از ابعاد مختلف قابل بحث و بررسی است که بعد فیزیکی به دلیل تاثیرگذاری مستقیم بر حالات رفتاری و خلقی کودک، یکی از مهم‌ترین ابعاد تلقی می‌شود. بر این اساس فراهم کردن محیطی که محرکی برای فعالیت‌های مطلوب کودکان فراهم کرده و در عین حال امنیت فیزیکی و جسمی آنها را نیز تامین نماید، حائز اهمیت فراوانی است.

کودکان آزاد، پرجنب و جوش و بازیگوشند، همچنین از قید و بندهایی که بزرگسالان با آن مواجه هستند، رها هستند. در نتیجه زندگی کودکان با بزرگسالان تفاوت‌های عمده‌ای دارد و ساختمانی که کودکان در آن زندگی می‌کنند بایستی منعکس‌کننده آزادی، هماهنگ با روح ساده و مطابق با طبع لطیف و ظریف آنها باشد. به عبارتی دیگر، ساختمانی برای زندگی کودکان مناسب است که در عین برخورداری از تنوع و نشاط، کمال سادگی در آن مراعات شده و امکانات دیگر زندگی نیز در آن پیش‌بینی شده باشد. معماری فضاهای کودکان بایستی بر مبنای معیارهای کوچک و مطابق با احتیاجات و نیازمندی‌های آنان باشد. این مساله علاوه بر اینکه احتیاجات کودک را تامین و برطرف می‌نماید، کمک فراوانی از منظر اقتصادی به سازندگان فضا می‌کند.  

در جوامع کمتر توسعه‌یافته و کشورهای جهان سوم، ممکن است این‌گونه تسهیلات فضایی مدنظر قرار گیرد اما متاسفانه به ندرت کودک و چگونگی شناخت، فهم و ادراک او از فضا با توجه به ذهنیات و روحیات او مطمح نظر قرار می‌گیرد.

چرا مساله کودک ، فضا و معماری اینقدر مهم است؟

سرنوشت فرد از دوران کودکی با محیط و فضای اطرافش درهم تنیده است و او توانایی احاطه بر محیط پیرامون خود را به تدریج پیدا می‌کند. بر همین مبنا، اولین تجربیاتی که کودک در رابطه با محیط زندگی خود به دست می‌آورد بسیار مهم است. مراد و مقصود از فضای مطروحه، یک محدوده هندسی صرف نیست، بلکه منظور فضایی است که پویایی خاص خود را داشته باشد و در عین حال تاثیرگذار نیز باشد به صورتی که نقشی که در شکل‌گیری شخصیت کودک ایفا کرده و امنیت و آزادی او را تضمین می‌نماید، به بهترین شکل ممکن صورت گیرد. درواقع ما در اینجا با یک واقعیت روان‌شناختی فعال روبرو هستیم .

در دوران معاصر، دوران کودکی به مثابه مرحله‌ای سرشار از توانمندی در مرکز توجه افراد و جامعه قرار می‌گیرد. در این دوران جنبه‌های شناختی، احساسی و خیال‌ورزی توامان مورد توجه قرار می‌گیرد. لذا فضایی که کودکان امروزی و پساصنعتی در آن زندگی می‌کنند با فضایی که پدران ما در آن زندگی می‌کردند متفاوت بوده و فضا امروزه تغییر بسیاری کرده است. اینجاست که نقش، عملکرد (حفاظتی، ارتباطی و زیبایی‌شناسانه) و اهمیت معماری به مثابه هنر ایجاد فضا دوچندان می‌شود.

کودکان، فضا و معماری

محیط مناسب کودکان

منظور از طراحی و اجرای محیط مناسب کودکان، فراهم نمودن بستری موثر جهت تحقق قابلیت‌های بالقوه وجودی آن‌ها برای شناختن وجوه شخصیتی و جسمی و تامین رشد کامل آنان است. منظور از محیط و بستر مناسب رشد کودکان اماکن و مسیرهای ارتباطی است که علاوه بر برآورده ساختن مقاصد در نظر گرفته شده، پاسخگوی نیازهای کودکان در مراحل رشد بوده و با توانایی‌های آنان نیز هماهنگ باشد.

براین اساس برای طراحی محیط مناسب کودکان می‌بایست به کودک، خانواده وی، شرایط خانوادگی که همواره با آن روبروست توجه شود. نکته قابل توجه این است که کودک می‌تواند در خانواده‌ای با شرایط مناسب رشد و پرورش یابد یا ممکن است در برهه‌ای از زمان سرپرست خود را از دست بدهد یا با وجود سرپرست، در وضعیت دشوار قرار گیرد.. در بخش‌های بعدی مقاله به مساله کودکان بی‌سرپرست و در وضعیت دشوار، فضا و معماری خاص کودکان پرداخته خواهد شد.

ارسال نظرات
نام:
ایمیل:
* نظر: